Суицид стигмасының депрессиялық симптоматикамен және психологиялық әл-ауқатпен өзара байланысы(Қазақстан материалдары негізінде)

Авторлар

  • С.Қ. Құдайбергенова әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0001-9297-8089
  • Р.Х. Музафаров ҚР ДСМ «Республикалық психикалық денсаулық ғылыми-практикалық орталығы» ШЖҚ РМК, Алматы, Қазақстан Автор https://orcid.org/0009-0003-0930-5935
  • А.А. Абетова ҚР ДСМ «Республикалық психикалық денсаулық ғылыми-практикалық орталығы» ШЖҚ РМК, Алматы, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0002-4757-3477
  • Н.Ж. Сексенбаев КеАҚ «Семей медицина университеті», Семей, Қазақстан Автор https://orcid.org/0000-0001-6276-3546
  • Е.И. Лашкова «BeAlive» клиникалық психология және психотерапия орталығы, Алматы, Қазақстан Автор https://orcid.org/0009-0002-6187-4978

DOI:

https://doi.org/10.32523/3080-1893-2026-156-3-189-203

Кілт сөздер:

суицид стигмасы, депрессия, психологиялық әл-ауқат, суицидтік қауіп, психикалық денсаулық, антистигматизация, Қазақстан.

Аңдатпа

Суицид стигмасы психологиялық көмекке жүгінуге және суицидтік мінез-құлықтың алдын алуға кедергі келтіретін факторлардың бірі ретінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – қазақстандық іріктеме материалдары негізінде суицид стигмасының депрессиялық симптоматикамен және психологиялық әл-ауқатпен өзара байланысын зерттеу.

Зерттеуге жасы 18 бен 87 жас аралығындағы 1139 респондент қатысты. Суицид стигмасын бағалау үшін Stigma of Suicide Scale – Short Form (SOSS-SF) шкаласы, депрессиялық симптоматиканы бағалау үшін PHQ-9 сауалнамасы, психологиялық әл-ауқатты бағалау үшін Mental Health Continuum – Short Form (MHC-SF) шкаласы қолданылды. Деректерді талдау барысында сипаттамалық статистика, корреляциялық және регрессиялық талдау әдістері пайдаланылды.

Ең жоғары көрсеткіштер «оқшаулану/депрессия» субшкаласы бойынша анықталды. Суицид стигмасының компоненттері, депрессиялық симптоматика мен психологиялық әл-ауқат арасында статистикалық тұрғыдан мәнді өзара байланыстар анықталды. Психологиялық көрсеткіштермен ең айқын статистикалық байланыстар «Оқшаулану/депрессия» субшкаласы бойынша анықталды. Депрессиялық симптоматика суицид стигмасының әртүрлі компоненттерінің психологиялық предикторы ретінде жүйелі түрде анықталды.

Алынған нәтижелер суицид стигмасының әртүрлі компоненттерімен байланысты психологиялық және әлеуметтік-демографиялық факторлар туралы түсініктерді кеңейтеді және Қазақстанда суицидтік мінез-құлықтың алдын алу бағдарламаларын, антистигматизациялық іс-шараларды және психологиялық ағарту бастамаларын әзірлеу барысында қолданылуы мүмкін.

Қаралымдар: 10 / PDF жүктеулері: 1

Downloads

Download data is not yet available.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-09-18

Журналдың саны

Бөлім

Статьи

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Суицид стигмасының депрессиялық симптоматикамен және психологиялық әл-ауқатпен өзара байланысы(Қазақстан материалдары негізінде). (2026). Psychology and Cognitive Sciences , 156(3), 189-203. https://doi.org/10.32523/3080-1893-2026-156-3-189-203

Ұқсас мақалалар

81-90 тен 91

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.