Жүктілікті қайталап жоғалтқан әйелдердегі стрессті төмендету:квазиэксперименттік зерттеу
DOI:
https://doi.org/10.32523/3080-1893-2026-156-3-33-43Кілт сөздер:
жүктілікті қайталап жоғалту, стресс, мазасыздық, депрессия, психологиялық интервенция, майндфулнесс, когнитивті-мінез-құлықтық терапия.Аңдатпа
Қайталама жүктілікті жоғалту (ҚЖЖ) әйелдер үшін стресс, мазасыздық, депрессия деңгейінің жоғарылауымен және өмір сапасының төмендеуімен қатар жүретін ауыр клиникалық және психологиялық сынақ болып табылады. Зерттеудің мақсаты — ҚЖЖ бар әйелдердегі стресс пен қатар жүретін психопатологиялық симптомдарды төмендетуде 8 апталық психологиялық интервенцияның тиімділігін бағалау.
Квазиэксперименттік зерттеуге анамнезінде екі немесе одан да көп жүктілікті жоғалту жағдайы бар, жасы 23–45 аралығындағы 98 әйел қатысты. Қатысушылар интервенциялық (n=49) және бақылау (n=49) топтарына бөлінді. Бағдарлама когнитивті-мінез-құлықтық терапия, психобілім беру, майндфулнесс және эмоцияларды реттеу әдістерін қамтыды. Психологиялық жағдай интервенцияға дейін, интервенция аяқталғаннан кейін және 3 айдан соң Перцептивті стресс шкаласы (PSS-10), Депрессия, мазасыздық және стресс шкаласы (DASS-21), Оқиға әсері шкаласы (IES-R) және Жалпы өзіндік тиімділік шкаласы (GSES) арқылы бағаланды.
Зерттеу басында топтар арасында стресс деңгейі бойынша статистикалық маңызды айырмашылықтар анықталмады. 8 апталық интервенциядан кейін эксперименттік топта қабылданатын стресс деңгейі 24,6±4,1-ден 16,2±3,5 баллға дейін төмендеді, ал бақылау тобында 24,3±3,9-дан 23,8±4,2 баллға дейін өзгерді (p<0,001; Cohen’s d=1,97). Сонымен қатар, депрессия, мазасыздық және посттравмалық стресс симптомдарының айтарлықтай төмендеуі және өзіндік тиімділіктің жоғарылауы байқалды (p<0,001). Қайталама өлшемдерге жүргізілген дисперсиялық талдау Follow-up кезеңінде әсердің тұрақтылығын растады (F=45,32; p<0,001; η²p=0,38).
Кешенді психологиялық интервенция ҚЖЖ бар әйелдердегі психологиялық дистресті төмендетуде және психологиялық әл-ауқатты жақсартуда жоғары тиімділігін көрсетті. Мұндай бағдарламаларды акушерлік-гинекологиялық клиникалар мен әйелдер консультацияларының тәжірибесіне енгізу жүктілікті әдеттегі көтере алмаушылығы бар пациенттерге көмек көрсетуде пәнаралық тәсілді дамытуға ықпал етуі мүмкін.





