Жасөспірім жастағы буллинг құрбандарының психологиялық ерекшеліктері

Аңдатпа

Бұл мақала буллингтің жасөспірімдердің жеке қасиеттеріне әсерін зерттеуге арналған. Зерттеудің мақсаты - буллинг құрбаны болған жасөспірімнің жеке басын талдау және зорлық-зомбылық тәжірибесімен байланысты жеке қасиеттерді анықтау. Зерттеуге 14-16 жастағы 73 оқушы қатысты, олар екі топқа бөлінді: буллингті бастан кешіргендер (эксперименттік топ) және мұндай тәжірибесі жоқтар (бақылау тобы). Талдау үшін 14-PF Кеттелл Р сауалнамасы (жасөспірімдік нұсқа) және Шмишек Ш. мінез-құлық акцентуациясының сауалнамасы (жасөспірімдік нұсқа) пайдаланылды. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, буллингке ұшыраған жасөспірімдер бейімделуге бейім емес мінез-құлықтың ерекше сипаттамаларын көрсетеді, мысалы, демонстративтіліктің төмендеуі, педантизмнің жоғарылауы, гипертимияның төмендеуі және дистимияның жоғарылауы. Олар сондай-ақ алаңдаушылық пен сезімталдықтың жоғары деңгейімен сипатталады. Жеке профильдер эмоционалды тұрақтылықта, үстемдік етуге бейімділікте, кінә сезімін қалыптастыруда, конформизм деңгейінде және ішкі шиеленісте айтарлықтай айырмашылықтарды анықтады. Мақалада буллингті уақтылы диагностикалау және алдын алу қажеттілігі, сондай-ақ олардың табысты әлеуметтік бейімделуі және психологиялық денсаулығын қалпына келтіру үшін құрбандарға қолдау көрсетудің маңыздылығы атап көрсетілген. Зерттеу буллингтің жасөспірімдердің психикасына терең теріс әсер ететінін растайды, бұл бейімделуге бейім еместікке және психологиялық жарақатқа әкеледі. Буллингке ұшыраған жасөспірімдер мінез-құлық пен жеке басында белсенділіктің төмендеуі, алаңдаушылықтың жоғарылауы, педантизм және дистимия сияқты өзгерістерді көрсетеді. Буллингпен тиімді күресу үшін осы құбылыстың уақтылы диагностикасы мен алдын алуға назар аудару, сондай-ақ буллинг құрбандарына олардың табысты әлеуметтік бейімделуі және психологиялық денсаулығын қалпына келтіру үшін қолдау көрсету қажет. Маңызды құрамдас бөлігі - оқушылар арасындағы оң қарым-қатынас үшін қолайлы жағдай жасау және білім беру мекемелерінде кез келген зорлық-зомбылық түріне төзбеушілік саясатын енгізу.