Эмоционалды және когнитивті креативтілік стресс төзімділігінің корреляттары ретінде: эмпирикалық зерттеу

Аңдатпа

Академиялық стресс университет студенттері арасында кең таралған психологиялық мәселелердің бірі болып табылады және эмоционалдық жағдайға, психологиялық әл-ауқатқа және оқу қызметіне теріс әсер етуі мүмкін. Бұл зерттеу қазақстандық жоғары оқу орындары студенттеріндегі эмоционалдық және когнитивтік креативтіліктің стресске төзімділік және копинг-стратегиялармен байланысын зерттеуге арналған.
         Зерттеуге Қазақстанның екі университетінен 263 студент қатысты. Эмоционалдық креативтілікті бағалау үшін Дж. Эвериллдің Emotional Creativity Inventory әдістемесі, когнитивтік креативтілікті анықтау үшін С. Медниктің Remote Associates Test (RAT) тесті, қабылданатын стрессті бағалау үшін PSS-10 шкаласы, стресс тұрақтылығын бағалау үшін CD-RISC, ал копинг-стратегияларды зерттеу үшін COPE-30 сауалнамасы қолданылды. Деректерді өңдеу барысында Спирменнің корреляциялық талдауы, Манн–Уитни критерийі және Welch ANOVA бірфакторлы дисперсиялық талдауы пайдаланылды.
         Зерттеу нәтижелері эмоционалдық креативтіліктің стресс тұрақтылығымен және белсенді копинг, позитивті қайта бағалау мен жоспарлау сияқты адаптивті копинг-стратегиялармен оң байланыста екенін көрсетті. Когнитивтік креативтілік копинг-мінез-құлықпен көбінесе әлсіз селективті корреляциялар байқатты. Сонымен қатар, гендерлік айырмашылықтар негізінен стресс пен копингтің эмоционалдық аспектілерінде байқалды: әйелдер қабылданатын стресс деңгейі мен эмоционалдық креативтілік бойынша жоғары көрсеткіштер көрсетті.
         Жалпы алғанда, зерттеу нәтижелері эмоционалдық креативтілікті академиялық стресс жағдайындағы маңызды тұлғалық копинг-ресурс ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы эмоционалдық бағытталған шығармашылық тәжірибелерді университеттердің психологиялық қолдау бағдарламаларына енгізу мүмкіндігімен байланысты.